Proosten op de zomer. Goed plan van Hertog Jan

De kenmerken van een opperbaas zijn charisma en een goed plan. En laat dit nou volledig van toepassing zijn op Gerard van den Broek. Die naam zegt waarschijnlijk niemand iets, maar we kennen hem allemaal als Gerard, de meesterbrouwer van Hertog Jan. Gerard is namelijk een baas en vanavond laat hij ons allemaal proosten op de zomer!

Door: Albert van Beeck Calkoen
Beeld: Hertog Jan & ABC

Op een tropische dag in de herfst van 2016 bezocht ik de brouwerij van Hertog Jan in het pittoreske Arcen. Er tsjilpten wat krekels, een zwaluw vloog over, mussen lagen dood naast het dak. Een hele warme dag was het. Gelukkig boden de kelders waar de flessen Grand Prestige liggen te rijpen verkoeling. Of Grááán Prestige, zoals Gerard het zelf noemt. We worden rondgeleid door de brouwerij die een bescheiden omvang heeft, maar die overal kleine kamertjes herbergt waar flessen liggen te rijpen, waar beslag staat te pruttelen en waar vaten liggen opgeslagen. Vaten zegt u? Jazeker, want naast rijping op fles doet Hertog Jan ook aan Vatrijping.  Drie verschillende soorten wel te verstaan: bourbon, cognac en port. Uiteraard moet het woordje “ex” overal voor staan, want ik bedoel uiteraard vaten waar eerder die drank in heeft gezeten.

2016-09-15MRF (1267)

Hertog Jan maakt deel uit van de brouwgigant AB InBev, waardoor ze verschillende kleinere brouwerijen met elkaar kunnen koppelen om grotere projecten op te zetten. Zo staat het project Vatgerijpt niet op zichzelf, maar is het geïnspireerd op het project dat Goose Island eerder deed met vatgerijpte bieren. Het Amerikaanse Goose Island is een van de pioniers op het gebied van craft brewing en met name barrel ageing van bier en het bedrijf heeft haar kennis hierover met Hertog Jan gedeeld. Meesterbrouwer Gerard reisde daarvoor ook af naar Chicago en kwam vol ideëen retour naar Arcen. Zo heeft hij een eigen systeem ontwikkeld wat ervoor zorgt dat het rijpen in vaten helemaal zonder zuurstof gebeurt. Hierdoor vindt minimale oxidatie plaats en behoudt het bier een hele volle smaak en kan het bovendien optimaal profiteren van de vatrijping.

Het resultaat is er ook absoluut naar: 4 geweldige versies van de Grand Prestige, op 4 verschillende vaten gerijpt. Het vierde vat is namelijk een ex-bourbon vat dat daarna is gebruikt om Goose Island Bourbon County Stout in te rijpen. Een ex-ex vat dus. Bijzonder detail: de Grand Prestige die wordt nagerijpt in Goose Island vaten is in Chicago gebrouwen. Hiervoor moest Gerard het recept dus delen met zijn collega’s. Bovendien is de bourbon variant een mix van ex-Heaven Hill en ex-Jim Beam vaten. Gerard vertelt er tijdens de presentatie honderduit over. Het begon allemaal in 2004 toen hij aan de slag ging bij Hertog Jan, dat er toen overigens iets minder florissant bijstond dan vandaag. In een ondergelopen kelder ontdekte hij flessen bier en vanuit zijn nieuwsgierige aard besloot hij deze te proeven. Hij ontdekte een bijzondere smaak, waarbij de bitterheid van de hop verdwenen was en meer zoetheid en mout naar voren kwam. Dit inspireerde hem om de Grand Prestige te gaan maken, welke een flink aantal jaren in de kelder onder de brouwerij ligt te rijpen. Mèt naamkaartje wel te verstaan, want deze flessen gaan rap over de toonbank en bepaalde bottelingen worden al jaren van tevoren gereserveerd.

20160915_142141

Een flesje uit de serie Vatgerijpt kopen, over reserveren gesproken, doe je op de website van Hertog Jan. Mijn favoriet, degene die op Cognacvaten heeft gerijpt, is nou net als énige uitverkocht, maar de andere drie zijn zonder meer ook de moeite waard. Check ook op de site de verhalen en filmpjes die de achtergrond van het hele project tonen, ik heb al een aantal links in het artikel gedeeld waar van toepassing. Eén van de doelstellingen die Gerard heeft met het maken van Grand Prestige en de Vatgerijpt-serie is het terugbrengen van bier op de dinertafel. De complexe smaken die het bier door maandenlange vatrijping oppakt zijn namelijk buitengewoon geschikt om te combineren met eten en om te verwerken in gerechten. Dit laat Hertog Jan uitgebreid aan me zien als ik in maart wederom te gast mag zijn bij Gerard, maar nu bij restaurant Bolenius. Hier illustreert een vorstelijk 4-gangen diner wat een mooie smaakcombinaties te maken zijn. Ik zit een tijdje naast Gerard aan tafel. Hij vertelt over zijn stoofschotels thuis die 2 dagen staan te pruttelen. Met bier uiteraard. En over zijn vriendschap met de chef van Bolenius*,  Luc Kusters, die ook uit Arcen komt. Bolenius beschikt over een flinke moestuin en mag zich zelfs tot de 25 beste groenterestaurants ter wereld rekenen en Gault-Millau verkoos het in 2015 tot beste groenterestaurant van Nederland.

20170307_204700

Dat de reeks Vatgerijpt niet alleen door ondergetekende wordt gewaardeerd, maar ook in de professionele bierwereld, bewijst het succes bij de Meiniger International Craft Beer Award. Hier wint Hertog Jan namelijk éénmaal platina, driemaal goud èn de titel beste craftbeer ter wereld. Driemaal goud voor port, bourbon en Goose Island, de platina en titel Craftbier Des Jahres 2017 is voor Cognac. Dit verklaart meteen waarom deze op de site al helemaal is uitverkocht.Het afgelopen jaar heb ik de port, bourbon en cognac in verschillende stadia mogen proeven, en bij elke stap proefde je hoe het bier weer meer het karakter van het vat had overgenomen. Met name bij de cognac-versie proefde ik het karakter van het vat terug en als gedistilleerd-liefhebber is het voor mij dan natuurlijk net even iets spannender. 

Maar vanavond proosten we dus om 21:06 met Gerard, eindbaas van het craftbier, op de zomer. Hiervoor kun je naar een van de deelnemende café’s rennen, maar gewoon vanuit je terrasstoel naast de barbeque (want: dertig graden buiten) kan natuurlijk ook gewoon.

Proost!

 

 

20160915_164533 (2)

20170307_222218

albert

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *